Condens in de badkamer: wat is normaal en wat kun je doen?

Waarom het in de badkamer condenseert

Warme lucht kan veel waterdamp bevatten, koude lucht minder. Tijdens het douchen komt er in korte tijd veel damp vrij in een kleine ruimte. Raakt die warme, vochtige lucht een koud oppervlak, dan koelt de lucht daar af en slaat het vocht neer als druppels. Daarom zie je condens eerst op de spiegel, het raam, de buitenmuur en in de hoeken van het plafond.

Sommige plekken zijn kouder dan de rest, bijvoorbeeld waar de isolatie onderbroken is bij een vloer, een latei of de aansluiting van het dak. Zo'n plek heet een koudebrug. Daar blijft condens langer staan, en daar zie je ook vaak als eerste zwarte puntjes.

Normaal of niet?

Normaal: de spiegel en het raam beslaan tijdens het douchen, en er staan druppels op de tegels die na het douchen in afzienbare tijd opdrogen.

Reden om verder te kijken:

• Muren en plafond zijn uren na het douchen nog nat.
• De verf op het plafond bladdert of verkleurt.
• Er komen zwarte puntjes in de kitranden en voegen, ook kort nadat je ze hebt schoongemaakt.
• Het ruikt muf en handdoeken drogen slecht.

Wat je zelf kunt doen

• Zet de ventilatie hoog. Zet de mechanische ventilatie tijdens het douchen in de hoogste stand en laat hem daarna nog een tijd hoog draaien. Veel systemen hebben daarvoor een timer of een vochtsensor die dit zelf regelt.
• Laat lucht toestromen. De afzuiging kan alleen lucht wegzuigen als er lucht kan binnenkomen. Houd de badkamerdeur tijdens het douchen dicht, zodat het vocht niet door het huis trekt, maar zorg dat er een kier onder de deur zit of een rooster in de deur. Milieu Centraal noemt een kier van ongeveer 1,5 tot 2 centimeter. Na een nieuwe vloer of drempel is die kier soms verdwenen.
• Raam open of dicht? Heb je mechanische afzuiging, dan werkt die meestal het best met het raam dicht: de lucht komt via de woning binnen en het vocht gaat via het ventiel naar buiten. Een raam dat lang openstaat, koelt de wanden af, waardoor er juist meer condens kan ontstaan. Heb je geen mechanische afzuiging, dan is een raam of rooster wel de manier om het vocht kwijt te raken.
• Trek de wanden droog. Met een trekker haal je het meeste water van de tegels en de douchewand. Dat scheelt veel vocht dat anders moet verdampen.
• Houd de badkamer op temperatuur. In een koude badkamer slaat meer vocht neer. Verwarm de ruimte gelijkmatig en hang natte handdoeken niet in een koude badkamer te drogen.
• Houd het ventiel schoon. Een vervuild afvoerventiel laat minder lucht door. Lees hoe je het veilig schoonmaakt in ventilatieventielen schoonmaken.

Droog je was in de badkamer? Dan komt er veel extra vocht vrij. Dat kan alleen als de afzuiging dat aankan; anders verplaats je het probleem naar de muren.

Als ventilatie niet de enige oorzaak is

Ventilatie voert vocht af, maar lost niet alles op. Condens en schimmel kunnen ook ontstaan door een koudebrug, een lekkende kitrand of leiding, onvoldoende isolatie of vocht dat van buiten of van onderen binnenkomt. Milieu Centraal adviseert een deskundige in te schakelen als je op meerdere plekken in huis schimmel ziet. Meer ventileren kan een koudebrug wel droger houden, maar haalt de oorzaak niet weg. Een gegarandeerde oplossing voor vocht of schimmel bestaat daarom niet; het gaat om de combinatie van goed afvoeren, goed verwarmen en een bouwkundig gezonde badkamer.

Wat een vakman kan nagaan

Een ventilatievakman kan meten hoeveel lucht het ventiel in de badkamer afzuigt. De bouwregels noemen voor een badkamer minimaal 14 dm³/s, ongeveer 50 m³ per uur. Het papiertje dat je tegen het ventiel houdt, zegt daar weinig over: het laat zien dát er lucht wordt afgezogen, niet hoeveel. Daarnaast wordt gekeken of de box in de hoge stand genoeg capaciteit heeft, of een vochtsensor goed reageert en of het ventiel in de juiste stand staat.

Zit het probleem in de bouw, zoals een koudebrug of een lekkage, dan is een bouwkundig specialist of loodgieter de juiste persoon.

Blijft de badkamer vochtig, ook als je bovenstaande tips volgt? Lees dan eerst waarom ventilatie slecht kan afzuigen. Met een ventilatiecheck kijken we of de afzuiging doet wat hij moet doen.