Waarom maakt mijn ventilatie geluid?

Welk geluid hoor je?

Het soort geluid zegt vaak al iets over waar het vandaan komt.

• Brommen of trillen

  Vaak de unit zelf: stof op het ventilatorwiel waardoor het uit balans raakt, een motor die slijt, of een box die niet goed vastzit of tegen een wand of balk trilt.

• Fluiten of suizen bij een ventiel

  Een vervuild of verdraaid ventiel, of meer lucht door één ventiel dan bedoeld. In de hoogste stand suist een ventiel sneller.

• Tikken of ratelen

  Iets dat los zit of aanloopt: een bevestiging, een kanaal of een deeltje in de unit.

• Geluid dat door het huis gaat

  Kanalen zonder demping, een box die trillingen doorgeeft aan vloer of dak, of een verbinding die niet goed aansluit.

Hoort dit geluid erbij?

Iedere ventilatiebox maakt geluid: een zacht, gelijkmatig zoemen of ruisen. In de hoogste stand is dat duidelijker, en 's nachts hoor je het sneller omdat het verder stil is in huis. Dat is normaal. Waar je op let, is verandering: een geluid dat er vroeger niet was, dat langzaam harder wordt of dat ineens begint.

Zet de ventilatie niet uit omdat het geluid je stoort. Dan blijven vocht en gebruikte lucht in huis hangen. Fabrikanten en Milieu Centraal adviseren de ventilatie alleen uit te zetten voor onderhoud, bij een storing, of als de overheid bij een calamiteit vraagt ramen en deuren te sluiten. Zoek liever uit waar het geluid vandaan komt. Voor nieuwbouwwoningen stelt de bouwregelgeving zelfs een grens aan het geluid van de eigen ventilatie in woon- en slaapkamers, juist zodat bewoners die niet uitzetten.

Zo zoek je uit waar het zit

Een paar waarnemingen brengen je, en later ook een vakman, een heel eind:

• Waar hoor je het? Bij de box op zolder of in de technische kast, bij één ventiel, of overal een beetje?
• In welke stand? Verandert het geluid als je de schakelaar een stand hoger of lager zet? Verdwijnt het in de laagste stand?
• Wanneer? Altijd, alleen bij het opstarten, alleen in de hoge stand, of alleen bij harde wind?
• Sinds wanneer? Na een verbouwing, na het schoonmaken van de ventielen, na een stroomstoring, of is het langzaam erger geworden?

Schrijf het op of neem een kort filmpje met geluid op. Dat zegt vaak meer dan een omschrijving.

Hoor je vooral bij harde wind een fluittoon bij de roosters boven de ramen? Dan komt het geluid van de luchttoevoer en niet van de box. Een zelfregelend rooster, dat bij veel wind minder lucht doorlaat, kan dan helpen. Meer over roosters lees je in toevoerroosters vrijhouden.

Waarom vervuiling geluid geeft

Het ventilatorwiel in de box draait snel rond. Hecht er stof aan de schoepen, dan wordt het wiel ongelijk zwaar en gaat het trillen, net als een wasmachine met een scheve lading. Een vervuild wiel verplaatst bovendien minder lucht. Bij een ventiel werkt het anders: stof en vet maken de opening kleiner, zodat de lucht er sneller doorheen moet. Dat hoor je als fluiten of suizen.

Niet ieder geluid komt door vuil. Een motor met versleten lagers geeft vaak een constant brommen of schuren. Een box die direct op een balk of tegen een wand hangt, geeft trillingen door aan het huis. Harde kanalen zonder demping dragen het geluid van de box naar de kamers. En een ventiel dat na het schoonmaken in een andere stand of op een andere plek is teruggezet, kan meer lucht krijgen dan bedoeld en daardoor gaan fluiten, terwijl een andere ruimte juist minder afzuiging krijgt.

Wat je zelf kunt doen, en wat niet

Wat een vakman bekijkt

Bij een geluidsklacht kijkt een vakman naar de hele keten: de box zelf (vervuiling, balans van het ventilatorwiel, slijtage van de motor), de ophanging van de box, de kanalen en hun verbindingen, en de ventielen. Door per ventiel de luchthoeveelheid te meten, zie je of één ventiel te veel lucht krijgt. Soms is reinigen genoeg, soms moeten de ventielen opnieuw worden afgesteld (lees meer over ventilatie inregelen) en soms is een onderdeel aan vervanging toe. Reist het geluid via de constructie of de kanalen, dan kan een andere ophanging of een geluiddemper in het kanaal helpen.

Wanneer is het tijd voor een vakman?

Als het geluid blijft na het schoonmaken van de ventielen, als het toeneemt, of als de afzuiging tegelijk minder wordt. Dat laatste lees je in ventilatie zuigt slecht af. Ook schurend, piepend of ratelend geluid uit de box laat je beter nakijken. Ruik je een brandlucht of voelt de box heet aan, schakel de unit dan uit met de stekker of via de groep in de meterkast en neem contact op met een installateur.

Een onderhoudsbeurt helpt bij vervuiling. Bij een versleten motor of een probleem in de kanalen is iets anders nodig. Twijfel je? Met een ventilatiecheck kijken we eerst wat er aan de hand is, voordat je ergens aan begint.