Wanneer moet je ventilatie onderhouden?

Wat fabrikanten en voorlichters adviseren

Een paar voorbeelden uit actuele handleidingen en voorlichting:

• Orcon (mechanische afzuiging, MVS-15R): de ventilator één keer per twee jaar door de installateur laten controleren en zo nodig reinigen.
• Brink (WTW, Flair 300): de installateur reinigt de warmtewisselaar en de ventilatoren ongeveer eens per drie jaar, afhankelijk van de omstandigheden.
• Itho Daalderop (mechanische afzuiging, CVE-S ECO): iedere vier jaar een inspectie door de installateur, de kanalen eens in de vier jaar controleren en eens in de acht jaar reinigen.
• Zehnder (WTW, ComfoAir Q): inspectie en reiniging van het systeem om de vier jaar door een installateur.
• Milieu Centraal: bij mechanische afzuiging de motor om de twee jaar laten onderhouden, het hele systeem ongeveer elke vier jaar laten controleren en de kanalen om de acht jaar laten reinigen.

Die getallen lopen uiteen omdat ze gaan over een bepaald apparaat bij normaal gebruik. Ze zijn een goed vertrekpunt, geen wet. Kijk in de handleiding van je eigen toestel; die vind je vaak online via het typeplaatje.

Wat de behoefte in jouw huis bepaalt

Twee woningen met dezelfde box kunnen heel verschillend vervuilen. Het hangt onder meer af van:

• hoeveel mensen er wonen en hoe vaak er wordt gekookt en gedoucht;
• huisdieren, roken, kaarsen of een houtkachel;
• een verbouwing of ander stoffig werk in huis;
• de omgeving: een drukke weg, landbouw of bouwplaatsen in de buurt;
• de leeftijd van het systeem;
• hoe goed de ventielen, roosters en filters tussendoor zijn bijgehouden.

Signalen dat je systeem aan een beurt toe is

• Het klinkt anders. Brommen, fluiten of tikken dat er vroeger niet was. Zie waarom maakt mijn ventilatie geluid?
• Het zuigt minder af. Kooklucht en douchedamp blijven langer hangen. Zie waarom zuigt mijn ventilatie slecht af?
• Er blijft vocht staan. De badkamer droogt slecht op. Zie condens in de badkamer.
• Stofranden rond de ventielen die snel terugkomen na het schoonmaken.
• Een filtermelding bij een WTW-unit, of een melding op het display.
• De box draait steeds in een hoge stand terwijl er niet gekookt of gedoucht wordt; een sensor of bediening kan dan haperen.
• Je weet het niet. Bij een woning die je net hebt gekocht of gehuurd is de onderhoudsgeschiedenis vaak onbekend.

Geen van deze signalen betekent automatisch dat onderhoud de oplossing is. Een versleten motor of een losgeraakt kanaal vraagt iets anders dan een schoonmaakbeurt. Maar het zijn wel redenen om te laten kijken.

Wat je zelf bijhoudt

Tussen de onderhoudsbeurten door kun je veel zelf doen, zonder de unit open te maken:

• de ventielen schoonmaken zonder de stand te veranderen: ventilatieventielen schoonmaken;
• de roosters schoon en open houden: toevoerroosters vrijhouden;
• bij WTW de filters vervangen volgens de handleiding: WTW-filters;
• de buitenkant van de unit en de bediening stofvrij houden en de batterij van een draadloze bediening vervangen als die leeg is.

Wat bij professioneel onderhoud hoort

In het algemeen reinigt een vakman het ventilatorwiel en het binnenwerk, controleert de motor en de bediening, en kijkt of de luchthoeveelheden per ventiel nog kloppen. Waar nodig worden de ventielen opnieuw afgesteld. Of de kanalen gereinigd moeten worden, hangt af van wat er bij inspectie wordt gezien; dat is niet bij iedere beurt nodig.

Wat er bij ons onderhoud hoort en welke pakketten er zijn, lees je op de pagina onderhoud. Over het reinigen van kanalen gaat de pagina kanaalreiniging.

Houd een logboek bij

Schrijf op wanneer je de ventielen hebt schoongemaakt, de filters hebt vervangen en wanneer er onderhoud is geweest, en bewaar een meetrapport als je dat krijgt. Dan weet je de volgende keer waar je staat, en heb je het paraat als je het huis ooit verkoopt.

Twijfel je of je systeem nu aan de beurt is? Met een ventilatiecheck kijken we eerst hoe het ervoor staat.