Ventileren of luchten: wat is het verschil?

Ventileren: altijd een beetje

Ventileren is een doorlopende, rustige luchtstroom. Verse lucht komt binnen in de woon- en slaapkamers, stroomt via de gang en de kier onder de binnendeuren door het huis en verdwijnt via de keuken, de badkamer en het toilet weer naar buiten. Dat gebeurt via roosters en klepramen, of via een mechanisch ventilatiesysteem.

Het doel is simpel: vocht, CO₂ en luchtjes die je in huis maakt, steeds weer afvoeren. Je ademt, kookt, doucht en droogt was, ook als je er niet bij stilstaat. Daarom adviseren Milieu Centraal en de Rijksoverheid om altijd te ventileren: dag en nacht, het hele jaar door, ook in de winter.

Luchten: af en toe veel

Bij luchten zet je een paar ramen of deuren wijd open, het liefst tegenover elkaar, zodat het gaat doorwaaien. In korte tijd wordt dan veel lucht ververst. Dat is handig:

• na het schilderen, klussen of schoonmaken met sterke middelen;
• als er veel mensen op bezoek zijn geweest;
• als er iets is aangebrand;
• op warme dagen, zodra het buiten koeler is dan binnen.

Luchten doe je kort. In de winter kun je beter een paar keer kort luchten dan een raam de hele dag op een kier te laten staan: dan koelen muren en meubels af en stook je onnodig.

Waarom luchten alleen niet genoeg is

Na het luchten gaat het huis meteen weer verder met vocht en CO₂ maken. De Rijksoverheid schrijft dat de frisse lucht na een half uurtje alweer verdwenen is. Wie alleen af en toe lucht en verder alles dicht houdt, heeft dus het grootste deel van de dag en de hele nacht te weinig verse lucht. Dat merk je aan beslagen ramen, muffe lucht en een slaapkamer die 's ochtends benauwd ruikt.

Hoe het werkt bij jouw systeem

Natuurlijke ventilatie. Verse lucht komt binnen via roosters of klepramen, en gaat weg via roosters of kanalen in keuken, badkamer en toilet. Je ventileert door die openingen open te houden.

Mechanische afzuiging. Een ventilatiebox zuigt lucht af in de natte ruimten; de toevoer gaat via roosters. Ventileren betekent hier: roosters open en de box nooit uitzetten. Luchten kan er gewoon bij.

Balansventilatie met WTW. De unit blaast verse lucht naar binnen en zuigt gebruikte lucht af, en gebruikt de warmte van de afgevoerde lucht om de verse lucht voor te verwarmen. Milieu Centraal adviseert de ramen bij dit systeem zoveel mogelijk dicht te houden, omdat het systeem dan het best werkt. Af en toe luchten kan, maar een raam dat urenlang openstaat in de winter, doet de warmteterugwinning teniet.

Weet je niet welk systeem je hebt? Lees mechanische ventilatie of WTW: wat is het verschil?

Een luchtreiniger, ventilator of airco is geen ventileren

Ze worden vaak door elkaar gehaald, maar ze doen iets anders:

• Een luchtreiniger haalt deeltjes uit de lucht, maar voert geen lucht af en haalt geen verse lucht binnen. Het RIVM schrijft daarom dat luchtreinigers geen vervanging zijn voor ventilatie.
• Een ventilator zet de lucht in een kamer in beweging. Dat voelt koeler, maar de lucht wordt niet ververst.
• Een airco koelt of verwarmt de lucht in de kamer. De meeste airco's in woningen halen geen verse buitenlucht binnen.

Met ventileren en luchten ververs je de lucht. De andere apparaten kunnen daarnaast iets toevoegen, maar niet in plaats daarvan.

Hoe weet je of je genoeg ventileert?

Muffe lucht, beslagen ramen in de ochtend en kooklucht die lang blijft hangen zijn aanwijzingen. Een CO₂-meter kan je helpen om te zien hoe snel de lucht in een kamer verbruikt raakt. Wat zo'n meter wel en niet vertelt, lees je in wat zegt een CO₂-meter over je ventilatie?

Houd je de roosters open, laat je de ventilatie aanstaan en blijft de lucht toch benauwd? Dan kan het aan het systeem liggen. Lees waarom ventilatie slecht kan afzuigen of vraag een ventilatiecheck aan.