Ventilatie in je nieuwbouwwoning: hoe gebruik je die goed?

Leer je systeem kennen

Begin met een rondje door het huis:

• Waar staat de unit? Meestal op zolder of in een technische kast. Kijk op het typeplaatje welk merk en type het is.
• Welk systeem is het? Ventielen alleen in keuken, badkamer en toilet, en roosters in de ramen: mechanische afzuiging. Ventielen ook in de woonkamer en slaapkamers, en een unit met vier kanalen en filters: balansventilatie met WTW. Lees het verschil in mechanische ventilatie of WTW.
• Hoe bedien je het? Een schakelaar met standen, een display, een app, of sensoren voor vocht of CO₂ die het systeem automatisch regelen.
• Waar is de handleiding? Vaak zit die in het opleverdossier of hangt hij bij de unit. Anders vind je hem online via het typeplaatje.

Vraag de aannemer of installateur gerust om uitleg. Vraag ook of er een inregelrapport is: daarin staat hoeveel lucht er per ventiel is ingesteld. Dat is handig voor later.

Het eerste jaar: bouwvocht en bouwstof

In een nieuwe woning zit nog veel vocht uit beton, cement en pleisterwerk. Dat droogt in de loop van de maanden uit en komt in de lucht terecht. Daarom is goed ventileren in het eerste jaar extra belangrijk:

• Laat de ventilatie dag en nacht aan staan en zet hem niet uit als je op vakantie gaat.
• Verwarm het huis gelijkmatig, ook de slaapkamers.
• Zet grote kasten in het begin niet strak tegen een buitenmuur, zodat de lucht erachter kan komen.

Ook bouwstof komt nog maanden vrij, door het afwerken van wanden, het leggen van vloeren en het boren van gaten. Dat stof komt in de ventielen en, bij WTW, in de filters terecht. Zehnder adviseert de filters bij een nieuw huis de eerste maanden vaker te reinigen of te vervangen; Brink noemt de eerste weken na oplevering. Maak ook de ventielen in het begin vaker schoon. Hoe dat gaat, lees je in ventilatieventielen schoonmaken en WTW-filters.

Dagelijks gebruik

Heb je een schakelaar met drie standen, dan adviseert Milieu Centraal:

• stand 1 als je niet thuis bent;
• stand 2 als je thuis bent, ook 's nachts;
• stand 3 tijdens het koken en douchen, en nog even daarna.

Systemen met sensoren regelen dit grotendeels zelf. Verder:

• Mechanische afzuiging: houd de roosters in de ramen open. Zie toevoerroosters vrijhouden.
• Balansventilatie: houd ramen zoveel mogelijk dicht en de toevoerventielen vrij.
• Kieren onder de deuren: laat die vrij, ook als je nieuwe vloerbedekking legt.
• Afzuigkap: een kap met motor mag niet op het ventilatiesysteem worden aangesloten. Lees waarom in afzuigkap en ventilatie in de keuken. Ook een wasdroger hoort niet op het systeem.

Wat je beter niet verandert

• De ventielen. Die zijn bij de oplevering ingeregeld. Verdraaien of verwisselen verstoort de verdeling over de kamers.
• De installateursinstellingen in het menu van de unit.
• De bereikbaarheid van de unit. Bouw hem niet in zonder luik en zet er geen dozen omheen; hij moet bereikbaar blijven voor onderhoud.
• De kanalen. Leg op zolder geen vloer of isolatie op een manier die kanalen afknelt of loshaalt.

Klachten kort na de oplevering

Hoor je de ventilatie in de slaapkamer, tocht het bij een ventiel of zuigt een ventiel nauwelijks? Meld dat dan eerst bij je aannemer of ontwikkelaar. In de eerste periode na de oplevering zijn zij vaak verantwoordelijk voor de installatie. Schrijf op wat je merkt en wanneer, en maak een filmpje met geluid. Voor nieuwbouw geldt een wettelijke grens voor het geluid van de eigen ventilatie in woon- en slaapkamers: 30 dB, gemeten volgens een vaste methode. Een losse meting met een app op je telefoon zegt daar weinig over, maar je klacht is wel serieus te nemen.

Na de eerste jaren

Als het bouwvocht en bouwstof weg zijn, ga je over op het normale onderhoud volgens de handleiding: ventielen en roosters bijhouden, bij WTW de filters vervangen, en de unit periodiek laten nakijken. Hoe vaak dat nodig is, lees je in wanneer moet je ventilatie onderhouden?

Werkt je ventilatie na de garantieperiode niet zoals je verwacht? Met een ventilatiecheck kijken we wat er speelt. Voor reinigen en afstellen is er onderhoud.